Mahmut TEBERİK yazdı / TARİHTE İLK TÜRK CUMHURİYETİ

Devletin adı: Garbi Trakya Muhtar Cemiyeti.

Kuruluş tarihi: 1 Eylül 1913. Devletin ömrü, sadece 28 gün.

Başkent Gümülcine. Bayrağı; kırmızı, siyah ve yeşil.

Ve sıkı durun. Yeni devleti ilk tanıyan Yunanistan olur.

Balkan devletleri ittifak yapmış Osmanlı’yı çok kısa zamanda bozguna uğratmış, bitirip tüketmişti. İttihat ve Terakki darbe yapar ve hükümet olur. Ancak anlaşmayı onlar yapmak zorunda kalır.

Edirne’nin düşmesi İttihat ve Terakki için yıkım oldu, sonunu getirebilirdi. Ne pahasına olursa olsun Edirne geri alınmalıydı. Ancak hükümeti ikna edemiyorlardı.

Aaa, o da ne? Balkan devletleri birbirine girdi. Bulgaristan Sırbistan ve Yunanistan’a saldırdı. Romanya Bulgaristan’a savaş ilan etti.

Talat ve Enver Paşalar ve İstanbul Muhafız Kumandanı Cemal beyin önderliğinde hükümetin açık izni olmadan çete savaşları başladı.

Osmanlı ordusu önemli bir direnişle karşılaşmadan Trakya’yı Meriç Nehrine, yani bugünkü sınırlara kadar ele geçirdi.

Osmanlı, düveli muzzamaya karşı başarıyı resmen üstlenemedi ve bağımsız devlet formülü bulundu. Bulgaristan’la 29 Eylül 1913 te anlaşma imzalanınca bizim mini cumhuriyette sona erdi.

“Hürriyet kahramanı” Enver Bey, ünvanına “Edirne’nin ikinci fatihi”ni de ekledi. Trablusgarp ve Balkan Savaşlarındaki başarıları(!) dikkate alınıp 6 yıl kıdem verildi. Önce paşa, sonra harbiye nazırı oldu.

Sonra; 1. Dünya Savaşı, Sarıkamış faciası, Orta Asya bozkırlarında Turan ve Kızıl Elma hayali. Gerekli yeterlilik olmadan yetkili olmanın, yani liyakatsizliğin acı sonucu. Size bugün, bir şeyler çağrıştırıyor mu?

22 Ekim 2025./Mahmut TEBERİK

Kaynak: Büyük Ayrılık, Kemal Anadol.