TGC’DEN YAPAY ZEKA, TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ VE GAZETECİLİK

Dünya Emekçi Kadınlar Günü kapsamında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) Kadın Gazeteciler Komisyonu, 5 Mart 2026 Perşembe günü saat 14.00’te yapay zekanın toplumsal etkilerinin ele alındığı bir toplantı yaptı. Toplantıda dünyada hızla yaygınlaşan yapay zeka teknolojilerinin yarattığı yeni eşitsizlik alanları, etik ihlaller, hukuksal sorunlar ve dijital tekelleşme başlıkları tartışıldı.

Toplantının açılış konuşmasını TGC Başkanı Vahap Munyar yaptı. Toplantının sunuculuğunu TGC Genel Sekreteri Sibel Güneş, Moderatörlüğünü TGC Yönetim Kurulu Üyesi ve Kadın Gazeteciler Komisyonu Koordinatörü Göksel Göksu üstlendi.

TGC BAŞKANI VAHAP MUNYAR: 

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Vahap Munyar toplantının açılış konuşmasına 8 Mart Dünya Kadınla Günü’nü kutlayarak başladı. Konuşmasını şöyle sürdürdü. 

“TGC Kadın Gazeteciler Komisyonu’muz kurulduğu günden beri başarılı çalışmalar yapıyor. Üyelerimizle, kamuoyuyla paylaştığımız Cinsiyet Eşitlikçi Medya Kılavuzu ve Medyada Cinsel Şiddet ve Tacizi Önleyici Politika Belgesi bunlardan sadece ikisi. 

Bugün de sizlerle Yapay zeka, Toplumsal cinsiyet eşitliği ve Gazetecilik başlığı altında düzenlenen toplantımızda bir aradayız. Yapay zeka insan benzeri düşünme, öğrenme ve karar verme süreçlerini bilgisayar sistemleri aracılığıyla taklit eden teknoloji. Bu teknoloji; içerik üreten yapay zeka araçlarından, sohbet robotlarına, yüz tanıma sistemlerinden depo otomasyonundaki robotlara kadar geniş bir kullanım yelpazesine sahip. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre yapay zeka kullandığını söyleyen işletmelerin oranı dört yılda üç kat arttı. Türkiye’de her 5 kişiden 1’i yapay zeka kullanıyor. Erkeklerde kullanım oranı %20,4 iken kadınlarda ise %17,9 olarak belirlenmiş. Erkekler mesleki amaçlı daha fazla kullanırken kadınlar eğitim amaçlı kullanımda önde görünüyor. Bu veriler ışığında aslında toplumsal olarak yeni bir eşikte olduğumuzu söyleyebiliriz. Yapay zekâ yalnızca mühendislerin, teknoloji şirketlerinin ya da veri bilimcilerin konusu değil. Yapay zekâ; artık demokrasinin, insan haklarının, eşitliğin ve gazeteciliğin doğrudan meselesi olarak karşımıza çıkıyor. Yapay zeka alanında çalışanların çoğunluğunu erkekler oluşturuyor. Uluslararası raporlara göre yapay zeka ve veri bilimi alanında kadın temsili de hala yeterli değil. Temsil eksikliği, yalnızca bir istihdam sorunu değil, aynı zamanda etik, güvenlik ve hak temelli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Katıldığım birçok toplantıda artık yapay zekanın cinsiyetçi yaklaşımı gündeme geliyor. Yapay zeka alanında kod yazan, veri yüklemesi yapanları yüzde 90’ının 18-25 yaş arası erkeklerden oluştuğu belirtiliyor. Makine öğrenmesi yerine makine muhakemesine geçilmesi, tarafsız yapay zekanın oluşturulması öneriliyor. 

Bildiğiniz gibi gazetecilik mesleğinde de yapay zekâ kullanılmaya başlandı. Yaşadığımız çağda gazeteciler açısında da mesele sadece teknoloji değil, basın ve düşünceyi ifade özgürlüğünün bu süreçte nasıl etkileneceği? Yapay zekanın etik ve eşitlik temelli bir çerçevede kullanılıp kullanılamayacağı. Gazetecilik hakikati savunma mesleğidir. Eğer yapay zekâ hakikati çarpıtan, eşitsizliği büyüten bir araca dönüşürse, gazeteciliğin temel değerleri zarar görecek. Bizler; bugünden eşitlikçi, etik ve insan haklarına dayalı bir çerçeve oluşturabilirsek, yapay zekâ demokrasiyi güçlendiren bir araca dönüşebilir. Daha iyi gazetecilik yapabilmek için bir fırsat olabilir.”

Başkan Vahap Munyar’ın konuşmasının ardından TGC Kadın Gazeteciler Komisyonu Başkanı Ayşegül Aydoğan Atakan Komisyonun çalışmaları hakkında bilgi verdi. 

Bağ Etkileşimli Öğrenme Derneği Başkanı Doç. Dr. Ece Paralı Öztan Yapay Zeka, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğini konuştu. 

İstanbul Barosu Fikri ve Sınai Haklar Komisyonu Başkanı Av. Ceren Kalı konuşmasında Yapay Zeka ve Gazetecilik konusunda bilgilendirme yaptı.

İstanbul Gelişim Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zeynep Burcu Şahin Yapay Zeka ve Gazeteciliği anlattı. 

T24 yazarı Füsun Sarp Nebil Yapay Zeka ve Dijital Tekelleşmenin Türkiye ve Dünyadaki boyutunu örneklerle dile getirdi. 

Toplantıda, yapay zekanın toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle nasıl düzenlenebileceği, etik ilkelere dayalı, şeffaf kullanım modelleri ve gazetecilerin bu dönüşüme nasıl hazırlanması gerektiği, küresel tekelleşmenin aşılıp aşılamayacağı da değerlendirildi. Toplantıya TGC Yönetim, Denetim ve Balotaj Kurulu üyeleri, Kadın Gazeteciler Komisyonu üyeleri, TGC üyeleri, gazeteciler, akademisyenler ve iletişim fakültesi öğrencileri katıldı.