Fatih Altaylı, Silivri’deyken kendisini ziyaret eden gazetecilere; “Dışarıya çıktığımda iş dünyasının içinden geçeceğim. Türk burjuvazisi filan deniyor, burjuva filan değiller. Üstü bakırla kaplanmış kasaba esnafı hepsi. Onların yanında, asıl üst sınıfı toplumun geride kalan çoğunluğu oluşturuyor.

Benim durumumda açık bir hukuksuzluk var, herkes görüyor bunu. Ama, iş dünyasından tek bir kişi çıkıp da bu durumla ilgili tek bir kelam etmedi. Onlardan birine haksızlık olduğunda, biz onları destekleyen yazılar yazıyoruz ama onlar bizlere uygulanan hukuksuzlukla ilgili seslerini çıkarmıyorlar.” (Yalçın Doğan, T24. 6 Aralık 2025)

Peki neden böyle? 1. Korku, 2.Çıkarları yüzünden.

Örneğin, TÜSİAD iki nefis rapor yayınladı (1.Perspektif 2025, Dönüşüm ve Gelecek İçin Yol Haritası, 2.Cumhuriyet'in İkinci Yüzyılına Girerken Türkiye). Sevgili Başkan Orhan Turan ve YİK Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Ömer ARAS yargılanarak sermaye tehdit edildi.

Avrupa’da kapitalizm ve ulus devlet süreci kendi iç dinamikleri ile gelişti. Ülkelerin soylu sınıfı krallar ve derebeylere karı gelişip serpilen kapitalist sınıf devlete hakim oldu. Kendi güçleriyle palazlanıp büyüdükleri için ulus devletlerin yolunu açtılar, demokrasiye de sahip çıktılar.

Bizde ise, Osmanlı İmparatorluğundan ulus devlete geçince potansiyel burjuva adayları Rumlar, Ermeniler ve Yahudiler gittiler ya da gönderildiler. Geride kalanlar ise yüzyıllardır reayalık (çiftçilik ya da hayvancılık) yaptıkları için böyle işlere yabancıydılar.

Cumhuriyeti kuranlar karma ekonomik modeli uygulayarak kapitalist kalkınma yolunu tercih ettiler ama burjuvazi yok, nitelikli işçi yok. O halde burjuvaziyi ve nitelikli işçiyi de devlet yaratmalıydı. Devlet teşvikler, krediler eğitimler vb. yöntemlerle buna da kaynak ayırdı.

Tarihsel birikim olmadığı için sermaye sınıfı kamunun kaynaklarıyla büyüyüp serpildiler. Adeta bir tosuncuk gibi beslendiler. Serbest piyasanın ezici rekabet riskine girmeden zengin oldular.

Böylece, asalak bir sınıf oldular ama burjuvazi olamadılar. Çünkü her parti kendi zenginini yaratıyordu. Örn. 1950 lerde Koçlar, Sabancılar, Eczaşıbaşılar, vb. En son örnek AKP dönemi. FETÖ cüler ve beşli çete başta olmak üzere ülkeyi adeta talan edip yağmaladılar.

Osmanlıda olduğu gibi kurulu düzene aykırı düşenlerin malvarlığı yine müsadere ediliyor. Aradaki fark, Osmanlıda devlete kalırdı, şimdi önce devlet el koyuyor, sonra yandaşlara dağıtılıyor.

Vergi ve prim afları, bol keseden teşvikler, krediler onlara veriliyor. Bizim tosuncuklar ise karşılığında hangi iktidar başa geçtiyse karşısında gerdan kırıp takla atıyorlar. Tabi avantayı da iktidar erkini elinde tutan siyasetçi ve bürokrasiyle bölüşüyorlar.

Asalak sınıf bir tek sermaye mi? Siyasetten beslenerek politika yapan milletvekilleri, belediye başkanları, liyakat yerine sadakatten dolayı oturdukları koltuklarını koruyan bürokratlar, bankamatikçi işçiler ve memurlar, vb. saymakla bitmez, sürüsüne bereket.

Hal böyle olunca, ortaçağ karanlığına karşı barışı, özgürlüğü, demokrasiyi, laikliği, hukukun üstünlüğü, vb. değerleri savunma konusunda yan çiziyorlar. Örnek mi? Son dönemde Cumhuriyetin tapusu Lozan sorgulanıyor, tık yok.

Zorunlu olarak böylesi görevler, gazeteci, aydın, vb. yurttaşlara kalıyor. Eee, hak arayınca onlarında icabına bakmak, emdiği sütü burunlarından getirmek kolay oluyor tabi.

24 Şubat 2026.

Mahmut TEBERİK