NAZİLER DİPLOMASINI İPTAL ETTİLER AMA...

1933 yılında Nazi dönemi başladı. Birkaç ay içinde tüm Yahudi bilim insanlarının diplomaları iptal edildi, hepsi işsiz bırakıldı. Diplomalı Yahudiler yurt dışına gitmek zorunda kaldı. Taut da Japonya’ya gitti.

Bruno Florian Jılius Taut…Yahudi asıllı Alman mimar ve şehir plancısı. İşçi sınıfının ezildiği bir dönemde sosyalist düşüncelerle işçi sınıfı için konutlar tasarlıyordu. “Gehag” adında bir toplu konut şirketi kuruldu ve başına Bruno Taut getirildi. Şevkle çalışıyordu. İşçi sınıfı bahçeli evlere sahip olacaktı.

1933 yılında Nazi dönemi başladı. Birkaç ay içinde tüm Yahudi bilim insanlarının diplomaları iptal edildi, hepsi işsiz bırakıldı. Diplomalı Yahudiler yurt dışına gitmek zorunda kaldı. Taut da Japonya’ya gitti.

Nazilerin hesaplayamadığı bir şey vardı. İptal ettikleri şey, sadece bir diploma, oda bir kağıt parçasıydı. Ama o diplomayı almak için, yıllarca çalışarak kazandıkları bilgi birikimi kafalarındaydı ve onu kafalarından çekip almaları mümkün değildi.

O yıllarda, Türkiye muasır medeniyetler seviyesine ulaşmaya çalışıyordu. Bilime, gelişime, yeniliğe açıktı. Atatürk yurtlarından uzak, vatansız kalmış, 300’e yakın bilim adamını Türkiye’ye davet etti. Aralarında Taut da vardı. Geldi, Mimar Sinan Üniversitesinde profesör olarak göreve başladı.

Taut, Sayısız eser bıraktı, ülkemize. Örnek olsun diye, sadece bir kaçını sayacağım:

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi.
Mekteb-i İdadi “Trabzon Fen Lisesi.
Ankara Teknik Yüksekokulu.
Ankara’da Hükümet semti.
Ankara’da bir tiyatro binası.
Ankara’da parlamento binası.
Ankara’da Atatürk Lisesi.
İzmir’de Kültür Bakanlığı Sergi Salonu.
Cebeci Ortaokulu.
İzmir Kız Enstitüsü.

Ve…Ankara’da Mustafa Kemal Atatürk İçin Katafalk.

Esas anlatmak istediğim de bu. Atatürk ölmüş, naaşı Ankara’ya getirilmişti. Atatürk’e layık bir katafalk yapılmalıydı. Akıllara Taut geldi ve Taut görevi büyük bir mutlulukla kabul etti. Maliyetini sordular. Atatürk’ün Türkiye’sinde yaşamış, onun ülkesinin havasını teneffüs etmişti. “Bunu almam imkânsız. Atatürk gibi bir kahramana, bir devlet büyüğüne yapılacak katafalkla, görevlendirilmiş olmam bile bana verilen en büyük mükâfattır. Böyle bir öneri beni çok üzer. Ancak, çocuklarıma miras olarak bırakabilmem için bu göreve layık görüldüğüme dair bir belge verirseniz mutlu olurum,” dedi.

Çok çalıştı Taut. Katafalkı bir an önce bitirmek istiyordu. Bitirdi de. Ama… Taut’un meğer kalp rahatsızlığı varmış. Çalışırken bir de zatürre oldu. Atatürk’ten on gün sonra da öldü.

Atatürk'ün naaşı, Anıtkabir'e taşındığı 10 Kasım 1953 tarihine kadar, Etnoğrafya Müzesinde bu katafalkta kaldı.

Ya Taut, diyeceksiniz. O da Edirnekapı Şehitliğine defnedilen ilk gayrimüslim oldu.