Asıl konuya girmeden önce
Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı'nın geldiği Adana'da, bir dizi temaslarda bulundu. Bakan Yumaklı temaslarını Valiliği ziyaret ederek başladı. Program dahilinde depremzedelerle bir araya geleceği belirtildi.
***
Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı ile AKP Genel Başkan Yardımcısı, Sosyal Politikalar Başkanı İstanbul Milletvekili Sayın Fatma Betül Sayan Kaya, Adana Milletvekilleri Faruk Aytek, Abdullah Doğru ve Sunay Karamık ile AKP Genel Başkan Yardımcısı, İnsan Hakları Başkanı Sayın Hasan Basri Yalçın ve beraberindekiler, Vali Sayın Mustafa Yavuz’a nezaket ziyaretinde bulundu.
***
Vali Yavuz'un Bakan Yumaklı'ya il genelinde gerçekleştirilen yatırımlar ve yürütülen projelerle ilgili bilgi sunduğu ifade edildi.
***
Merak bu ya! Acaba Bakan'a eşlik eden protokol zevatı ve diger kurum yöneticileri, Çukobirlik Genel Müdürlük Hizmet Binası'nın yıkılmaması konusunda ki görüş ve düşüncelerini ifade ettiler mı? Daha doğrusu rahatsızlıklarını dile getirdiler mı? Bakan Sayın Yumaklı'nın konuyu Ankara'ya iletmesine yönelik beklentilerini aktarabildiler mı?
***
İçimdeki hissiyat der ki, bu konu hiç açılmadı. Bakan Yumaklı'nın yoğun programı nedeniyle kimse de tek kelime etmedi. Yanılmadım çok isterim.
***
Şimdi asıl konuya dönmek istiyorum: Çukobirlik Genel Müdürlük Hizmet Binası, Adana'nın yakın tarihine damgasını vuran bir yapı olarak tescillenmiş.
Simge yapının yok olmasına Adana'nın seyirci kalacağına ihtimal veremiyorum. Bana göre son günlerde Adana'nın öncelikli gündemi ne işsizlik, ne hayat pahalılığı ne de yoksulluk.
***
Sokaklarda Adana'nın tarihsel ve simgesel değerlerine yeterince sahip çıkıp çıkmayacağı tartışılıyor.
TMMOB Mimarlar Odası Adana Şubesi Yönetim Kurulu adına Başkan Canan Aksu'nun Çukobirlik Genel Müdürlük Hizmet Binası ile ilgili yaptığı açıklama oldukça dikkat çekiciydi.
***
Kimine göre geç kalınmış bir açıklama, kimine göre ise Adana'nın simge binasına sahip çıkılması bağlamında ses getiren bir açıklama. Bu açıklama aynı zamanda Adana halkına yapılmış bir çağrı niteliği taşıyor.
***
Söz konusu açıklama, Çukobirlik Genel Müdürlük Hizmet Binası'nın yıkılarak alanın ranta açılmasının tarıma ve ekonomiye yarar sağlayamayacağı dile getiriliyor. Binanın nasıl korunacağı, Adana'nın tarihsel değerine sahip çıkıp çıkmayacağını tartışmaya açıyor.
***
Oda Başkanı Canan Aksu,
Adana’nın simge yapılarından Çukobirlik Genel Müdürlük Hizmet Binası’nın yıkılacak olmasının kent kimliğine ve hafızasına ciddi bir darbe vuracağını belirtiyor. Binanın yalnızca bir yapı değil, Adana’nın üretim kültürüne ve toplumsal hafızasına tanıklık eden simgesel bir değer olduğunu vurguluyor.
Sayın Aksu'nun açıklamasına tepki veren rantçı anlayışlar da olacaktır mutlaka! Fakat bu görüşü destekleyen ciddi bir kitle olduğu göz ardı edilemez. Hiç kimse bu kitleyi görmezden gelemez, gelmemeli.
- Sivil inisiyatifin harekete geçmesi isteniyor-
Aksu, “Çukobirlik, uzun yıllar boyunca binlerce kişiye istihdam sağlayan ve kentin ekonomik ile sosyal yaşamında önemli rol oynayan bir yapı. Yıkımı, Adana’nın belleğinden bir parçanın silinmesi anlamına gelir” ifadesine geniş yer veriyor. Adana halkının topyekün sahip çıkmasını istiyor ve bekliyor. Sivil inisiyatifin harekete geçmesinin sinyallerini veriyor.
- 20. Yüzyılın modern mimarlık mirası-
Açıklamasında, bina ve misafirhanenin 2019 yılında Türkiye Modern Mimarlık Mirasını Belgeleme ve Koruma Çalışma Grubu (DoCoMoMo Türkiye) tarafından modern mimarlık mirası envanterine alındığını hatırlatıyor. Bu kaydın, yapının 20. yüzyıl modern mimarlık mirası içerisindeki yerini bilimsel ve akademik olarak belgelendiğini vurguluyor.
***
Aksu burada bir gerçeğin daha altını kalın çizgilerle çiziyor. DoCoMoMo kaydının yıkıma karşı güçlü bir koruma gerekçesi sunduğunu belirterek, “Yıkım yerine yapının mimari ve tarihsel değerlerini gözeten alternatif çözümler üretilmeli” diye çağrıda bulunuyor.
***
Aksu, binanın Türkiye’de çok katlı betonarme modern dönem mimarlığının nitelikli örneklerinden biri olduğunu da anımsatıyor. Yıkımının Adana’nın kent kimliği açısından onarılması güç sonuçlar doğuracağına işaret ediyor.
- Halkın kullanımına açık kamusal mekan -
Canan Aksu açıklamasında başka ne diyor: Binanın yıkım yerine, kamusal yararı esas alan bir dönüşümle kente kazandırılmasını istiyor. Yapının kültür-sanat merkezi, fuar ve kongre alanı ya da halkın kullanımına açık bir kamusal mekân olarak yeniden işlevlendirilebileceğini aktarıyor.
-Rant değil yaşatma odaklı bir kentleşme-
Oda Başkanı Aksu'nun şu sözleri de kentin gelecegi açısından kıymetli. Bakınız ne diyor: “Yıkım ve rant odaklı değil; koruma, dönüştürme ve yaşatma odaklı bir kentleşme anlayışıyla yetkilileri ve tüm kamu kurumlarını kentin tarihine, belleğine ve ortak geleceğine sahip çıkmaya davet ediyoruz. Çukobirlik binası yıkılmamalı; büyük şehir Adana’nın belleğinde yaşamaya devam etmelidir”.
-Kentin yakın tarihine tanıklık yapan bina-
Mimarlar Odası Adana Şube Başkanı Canan Aksu, binanın Adana’nın yakın tarihine, üretim kültürüne ve toplumsal hafızasına tanıklık ettiğini söylüyor. Çukobirlik Genel Müdürlük Binası’nın yalnızca bir yapı olmadığını, bu yapının binlerce insanın emeğini, alın terini ve Adana’nın üretici kimliğini temsil eden simgesel bir değer olduğunu ısrarla dile getiriyor.
- Son sözü halkın söylemesi gerekir -
Adana Mimarlar Odası'nın görüşüne diğer Odalar; Borsa ve kent ekonomisine yön veren derneklerin katılarak destek vermesinin tam da zamanı. Ayrıca sivil toplum örgütleri, sendikalar ve özellikle siyasi partilerin il, ilçe teşkilatları, yöre milletvekilleri tek vücut olmalı. Binanın ayakta kalması için Adana-Ankara arasında mekik dokumalı.
***
Çukobirlik Genel Müdürlük Hizmet Binası'nın geleceği konusunda son sözü halk söylemeli. Halkın feryadına başkent Ankara kulak tıkamamalı. Aksi takdirde Adana Rant uğruna yarın başka bir değerini, kültür Mirasını kaybedebilir!
***
Canan Aksu'nun anlamlı çağrısına Adana halkının kayıtsız kalmayacağını umut ediyorum. Ve tarihsel değerine sahip çık Adana demek istiyorum.
